Nghệ thuật chiếu sáng

Tiêu chí phân loại chiếu sáng ngoài trời

1.1. Nguyên tắc
– Đơn giản dễ áp dụng.
– Thể hiện đặc thù công trình, đặc thù về địa điểm hình thức và nội dung công năng kiến trúc (quy mô, phong cách và tính chất sử dụng) để chọn hình thức chiếu sáng thích ứng và hiệu quả.
1.2. Tiêu chí quy mô kích thước
Các công trình có kích thước lớn đặc biệt có độ cao vượt trội so với các công trình xung quanh hoặc có khối hình đồ sộ tuy không cao nhưng lại chiếm một diện tích xây dựng lớn, cần có tầm nhìn xa bao quát, cần phải có giải pháp chiếu sáng thích hợp tương ứng khác với các công trình nhỏ hoặc một tổng thể công trình nhỏ. Các cỏng trình cao thường chia ra 3 loại: dưới 20m, từ 20m đến 40 và trên 40m. Các công trình quy mô lớn thường có độ cao dưới 20m nhưng có mặt tiền thường trên 100m. Các công trình trên 40m thường có dạng tháp với các chân đế không quá 20m. Các công trình này thường thích ứng với các loại đèn pha chiếu sáng hắt từ dưới công trình lên, cũng có thể kết hợp với nguồn sáng laze.
1.3. Tiêu chí phong cách, kiểu dáng kiến trúc và ý nghĩa công trình
Thường người ta phân biệt các phong cách kiến trúc.
– Các công trình phong cách cổ điển thường là di tích, di sản kiến trúc, thường có nhiều chi tiết trang trí ở mặt ngoài, do đó hay dùng nguồn chiếu sáng cục bộ kiểu ánh sáng nhấn làm nổi bật các chi tiết, tránh dùng kiểu trang trí dây bóng điện theo đường viền của công trình, mà nên dùng kiểu chiếu sáng hắt từ dưới lên, để làm nổi bật các mảng tường và đường nét của hình khối.
– Các công trình dân dụng hiện đại như các loại nhà công cộng (đã giới thiệu ở chương 3), thường trên mặt đứng dùng rất nhiều những vách kính lớn phản quang và kết hợp với các mảng khối đơn giản đặc hoặc dùng những chất liệu mới hiện đại (kim loại, hỗn hợp chất dẻo…) đòi hỏi phải có giải pháp chiếu sáng thích hợp, khác hẳn các công trình bằng gạch hoặc bê tông thông thường (vì hê số phản xạ bề mặt của chúng).
– Các công trình công cộng có ý nghĩa là các điểm nhấn đô thị có vị trí thường ở trung tâm thành phố, ở trung tâm khu vực, ở những địa điểm có tầm nhìn rộng, trên các đồi cao, hoặc quần thể các tượng đài.
1.4. Tiêu chí tính chất công năng và giải pháp tổ hợp không gian hình khối kiên trúc
Thường dựa trên đặc điểm:
– Các công trình công cộng kiểu trụ sở làm việc cơ quan, có số người sử dụng không tập trung đông trong giờ cao điểm, và ban đêm thường không được khai thác sử dụng, thiết kế chiếu sáng chủ yếu phục vụ vấn đề bảo vệ cơ quan, ít có vai trò đóng góp về vẻ đẹp thành phố ban đêm.
– Các công trình quần chúng sử dụng đông đảo có giờ cao điểm như nhà hát, sân vận động, rạp chiếu bóng…, ngược lại ban đêm lại hoạt động rất náo nhiệt và thường là những điểm thu hút quần chúng đến, có hiệu quả rất lớn để tạo nên vẻ đẹp một khu vực của thành phố.
– Các công trình kiểu hợp khối hoặc kiểu phân tán, liên hoàn có hành lang cầu nối liền cũng có những giải pháp không giống nhau về chiếu sáng cần phân biệt để tạo nên hiệu quả nghệ thuật kiến trúc thích ứng.
– Các công trình gắn liền với các hồ nước lớn, ở những không gian đô thị thoáng đãng cần có cách chiếu sáng lợi dụng sự phản xạ của mặt nước bằng cách sử dụng sự phối hợp nhiều mầu sắc và có thể kết hợp với chiếu sáng tia laze để tạo không gian hoành tráng hay huyền ảo.
– Các công trình có sân trong lớn, có không gian xanh bao bọc, cần khai thác các hình thức chiếu sáng cho sân trong (có thi lộ thiên hay có mái kính) kết hợp với chiếu sáng các vòm lá ở sân vườn tạo không khí hấp dẫn mới khác biệt với ban ngày.