Nghệ thuật chiếu sáng

Nhu cầu của con người đặt ra cho giải pháp chiếu sáng

Con người trong quá trình tồn tại, chịu tác động trực tiếp của môi trường thiên nhiên và để tránh những điều kiện xấu gây nguy hiểm cho mình họ đã biết tạo ra những không gian kín và an toàn, hay nói cách khác là tạo được một môi trường nhân tạo thích hợp để trú ẩn và hoạt động có hiệu quả. Ngày nay, việc tạo ra các môi trường nhân tạo như thế được các kiến trúc sư, kỹ sư đảm nhận.

Để các môi trường do họ tạo ra thực sự đáp ứng được các nhu cầu của người sử dụng, các nhà thiết kế và kỹ sư không chỉ phải hiểu được sự hoạt động của những cơ chế nhận thức và thụ cảm bản năng mang tính phản xạ, mà còn là các nhu cầu tâm lý – sinh học cơ bản của con người trong nhận thức thế giới dựa trên các cơ chế của tri giác và thụ cảm. Đối với các nhà thiết kế thì họ quan tâm nhiều tới nhân tố tâm lý- sinh học có ảnh hưởng trực tiếp đến sự thoải mái về tinh thần và các dạng cảm xúc tích cực của con người. Chúng ta sẽ cảm thấy băn khoăn và khó chịu nếu như giác quan không nhận được đầy đủ, chính xác các thông tin của những thành tố có trong môi trường xung quanh. Ví dụ như, ban đêm phải đi vào một ngõ tối, chúng ta sẽ không xác định được là liệu có mối nguy hiểm nào đang chờ chúng ta không và lập tức chúng ta sẽ có những phản ứng tâm lý – sinh học tiêu cực đối với môi trường xung quanh.

Ngược lại, các thông tin nhận được mà phù hợp với sự mong đợi thì chúng ta sẽ cản thấy thoải mái và an toàn. Để bảo đảm cho giác quan của con người nhận biết được đầy đủ và chính xác những thông tin từ môi trường xung quanh, thì điều kiện về ánh sáng phải được bảo đảm hay nói một cách khác là mỗi một môi trường dành cho từng hoạt động của con người, mỗi một vật thể vốn có những đặc điểm hình dáng đặc trưng sẽ có yêu cầu thích ứng khác nhau. Cũng vậy, một môi trường chứa nhiều vật thể, một không gian đa năng đều phải có những giải pháp chiếu sáng thích ứng và khác nhau. Các giải pháp chiếu sáng thường được đánh giá, căn cứ theo khả năng, mức độ đáp ứng được những nhu cầu tâm lý – sinh học của con người như: nhu cầu định hướng về không gian cũng như thời gian, nhu cầu nhận thức vể màu sắc, hình dáng bề ngoài, sự tương phản biến hóa chất liệu bề mặt của các vật thể, nhu cầu quan hệ với thế giới thiên nhiên bên ngoài thông qua thị giác, và nhu cầu xác định vùng tập trung thị giác hay cá nhân hóa một vùng hoạt động (bảng 2.5, 2.6).