Nghệ thuật chiếu sáng

Đèn trang trí đặt “chìm” và ẩn

        Phương pháp đặt đèn trang trí chìm trong tường hoặc trần nhà là một ví dụ đặc trưng của hình thức chiếu sáng cao cấp và sự mong muốn tối giản hóa sô lượng các thành phần thiết bị. Việc sử dụng hệ thống trần treo cho các yêu cầu về kỹ thuật của các công trình kiến trúc đã dẫn đến sự tăng lên nhanh chóng về số lượng các hệ thống chiếu sáng dạng chìm, vì vậy sẽ đáp ứng được các yêu cầu ngày càng đa dạng về trang thiết bị chiếu sáng. Sử dụng phương pháp này rất có lợi nếu được thiết kế tốt, được sắp đặt hợp lý và phù hợp với cấu trúc của công trình. Tỷ lệ giữa vùng đặt đèn chìm với mặt phẳng trần thấp là điều kiện thích họp nhất để áp dụng cách bô trí đặc biệt trên (chịu lực tốt cho toàn bộ hệ thống và hoạt động tốt không phụ thuộc vào mặt trần). Mặt khác, khi tỷ lệ đó cao thì hợp lý nhất là sắp đặt trần treo để củng cố chịu lực và có thể tạo hốc đèn ở bất kỳ nơi nào trên mật trần giả.
        Một đặc trưng của phương pháp đặc biệt này là tính linh hoạt của việc bố trí ánh sáng gần như bị kìm hãm bởi khoảng cách cho phép của trần nhà. Khi thiết kế cần phải xác định vị trí của vùng đặt hốc đèn và sắp xếp vị trí đật các đường ống kỹ thuật ở những vị trí khác.
Hiệu quả của phương pháp này có thể là cao và bản chất của nó giống như việc sắp đặt những mặt trần trang trí có chức năng phản xạ và chắn sáng. Hiệu quả của phương pháp có thể bị giảm bởi độ khuếch tán hoặc những phương pháp điều khiển độ biến thiên quang học khác. Có nhiều phương pháp được thừa nhận là có thể làm giảm độ sáng cứa thiết bị chiếu sáng trong khi khuếch đại hiệu quả của phương pháp tới mức tối đa. Chảng hạn như sự sắp xếp theo kiểu “khoảng giữa hình lăng trụ” làm thay đổi góc chiếu của tia sáng và giảm độ sáng tới mức thấp, nhưng khi nhìn trực diện thì nó lại rất sáng. Nguyên tắc này giống như kiểu lấy ánh sáng từ cửa mái. Nhìn chung thì kiểu “lăng trụ” dễ lau chùi và làm sạch hơn kiểu “cửa mái”, và hiệu quả của chúng cũng dễ duy trì hơn.
          Khi đèn chiếu nóng lên thì hiệu quả của phương pháp giảm, cả với đèn dây tóc và đèn huỳnh quang. Điều quan trọng là khoảng cách cho phép đối với đèn là vừa đủ.
Khi sử dụng phương pháp đặt đèn chìm, người ta phải thiết kế từ đầu sao cho hốc đèn có chiều sâu vừa đủ để phát huy hết hiệu quả của phương pháp. Ngày nay cách lắp đặt hốc đèn kiểu Mỹ được ưa chuông hơn là kiểu Anh, nơi mà giới hạn chiều cao tòa nhà
luôn là khoảng cách giữa sàn nọ với sàn kia và không đủ điều kiện tốt nhất để sử dụng phương pháp này. Với sự thiếu thốn về không gian như vậy, phương tiện chiếu sáng phải thiết kế kiểu bán chìm giữa phần cách âm của trần nhà.
Việc sắp đặt bố trí ánh sáng cần theo nguyên tắc:
          Ở những nơi chỉ sử dụng phương pháp chiếu sáng kiểu chìm, nguyên tắc là phải chiếu sáng trực tiếp. Đặc trưng quan trọng nhất của phương pháp này là sự khác nhau về độ sáng giữa thiết bị chiếu sáng và trần nhà hay bể mặt nơi đặt thiết bị chiếu sáng. Đây là một loại hệ số chỉ mức độ khó chịu khi sử dụng và người ta đã tìm được những giải pháp để giảm bớt giá trị của hệ số này.
Có 4 giải pháp:
1. Tãng số lượng thành phần chiếu sáng:
Đối với cùng một mức độ chiếu sáng, sự phát sáng của từng thành phần chiếu sáng giảm đi khi độ sáng trần nhà vẫn giữ nguyên. Ở mức cao hơn thì độ sáng trần nhà tãng trong khi độ sáng của đèn vẫn giữ nguyên.
2. Chiếu sáng cho trần nhà từ một nguồn sáng độc lập khác.
3. Tăng dần ánh sáng của nguồn ra phía ngoài và giảm mức độ tương phản.
4. Giảm độ sáng của đèn ở những góc nhìn bình thường.
Trong các phương pháp trên thì phương pháp 3 và 4 là kinh tế nhất.