Nghệ thuật chiếu sáng

Đảm bảo Nguyên tắc chiếu sáng đô thị vì nghệ thuật

1. Cần đảm bảo chất lượng sống cao của không gian công cộng
Thành phố về đêm thường được xem như tủ kính cửa hàng, cần được trình diễn phô bày những gì đẹp nhất, gây ấn tượng nhất về sự giàu có hiện đại, phong cách sống văn minh hạnh phúc, không gian sống vừa hiện đại vừa phong phú các di sản văn hóa dân tộc. Vì thế việc chiếu sáng đô thị phải có sự chọn lọc để nhấn mạnh các điểm tích cực (rọi sáng đủ nhận biết), xóa bớt những điều tiêu cực (cho lấp vào bóng đêm).
.2. Gày xúc cảm thẩm mỹ
Xem ánh sáng đêm không chỉ là để nhìn và thấy thành phố như ánh sáng ban ngày mà có thể phải là yếu tố gây được các xúc cảm cần thiết trước hiệu quả chiếu sáng nhằm tạo nên những ấn tượng về vẻ đẹp của cảnh quan tự nhiên và nhân tạo, về sự hài hòa giữa công trình kiến trúc và môi trường xung quanh ở những cung độ thụ cảm và hình thức cảm xúc khác nhau. Điều này rất quan trọng để tạo nên không chỉ chất lượng cuộc sống mà cả bản sắc văn hóa một vùng đất, một cộng đồng người.
3. Bảo đảm tính kinh tế và hiệu quả
Chiếu sáng đô thị vốn được xem là sự đầu tư tốn kém, đặc biệt là ở các nước đang phát triển khi nguồn lực điện chưa cao và khi sự cung ứng các thiết bị chiếu sáng chưa chủ động và còn phải nhập cảng nhiều. Nhưng hiện nay việc xây dựng và phát triển các thành phố bền vững không cho phép xem chiếu sáng đô thị là công việc xa xỉ và xem nhẹ. Tuy nhiên khi thiết kế chiếu sáng đô thị muốn có hiệu quả phải thích ứng với điều kiện kinh tế xã hội, trước tiên là khả nãng cung ứng về nguồn điện, về vốn đầu tư, nguồn cung ứng thiết bị khả năng điều hành và bảo quản để chọn các giải pháp thích ứng.
4. Tránh tạo phông nền “ồn thị giác”
Để tạo nên hiệu quả nhìn và thụ cảm thẩm mỹ nghệ thuật của “không gian ánh sáng kiến trúc” việc thiết kế phải tránh những nguồn gây nhiễu trong vùng thị trường vì hiện tượng ồn thị giác thường gây khó chịu hoặc làm phân tán sự tập trung cần thiết vào đối tượng quan sát. Trước tiên phải tránh sự chói lóa và hiện tượng ngược sáng (contre- soleil) có hại.
Nguyên tác chung của nghệ thuật chiếu sáng nội thất
Một thiết kế chiếu sáng nội thất hoàn hảo phải được giải quyết tốt ba cơ sở cũng chính là 3 tiêu chí sau đây:
– Cơ sở thích ứng công năng.
– Cơ sở đảm bảo chất nghệ thuật
– Cơ sở hợp lý kinh tế.
Phân loại nhà công cộng theo đặc điểm chiếu sáng
4.3.1. Các công trình thương mại và dịch vụ
Các công trình này về đêm rất sống động nhiều khi hoạt động đến tận sáng cần có những hình thức chiếu sáng phục vụ quảng cáo hiệu quả (dùng ánh sáng màu nhấp nháy kết hợp với bảng biểu quảng cáo từ xa).
4.3.2. Các công trình trụ sở làm việc, trường học
Thường ban đêm không hoạt động, do đó ánh sáng từ trong nhà hắt ra không có, chiếu sáng chủ yếu là bên ngoài công trình.
4.3.3. Các cao ốc ván phòng khách sạn
Kiến trúc thường có tầm nhìn rất thuận lợi nên hay được tận dụng hình thức chiếu sáng phục vụ quảng cáo, tạo các điểm mốc điểm nhấn cần thiết cho một khu vực đô thị về đèm, hay để trang trí thành phố trong những dịp lễ hội lớn.
4.3.4. Các công trình có kết cấu và hình thức kiến trúc đặc sắc
Hình thức chiếu sáng ban đêm phải làm bật được các kết cấu và thủ pháp kiến trúc, thí dụ như các mái treo, cầu treo, các kết cấu kiểu hệ giàn thanh, các dạng vỏ mỏng bê tông cốt thép, các tổ hợp kiến trúc kiểu điêu khắc…
4.3.5. Các công trình vãn hóa biểu diễn
Sinh hoạt rất mạnh về đêm, đòi hỏi các hình thức chiếu sáng sống động, hấp dẫn tạo sức hút quần chúng lớn.
4.3.6. Các công trình thể thao thi đấu
Không chỉ đòi hỏi chiếu sáng sân bãi thể thao hợp lý mà còn đòi hỏi chiếu sáng bên ngoài bên trong công trình nêu bật được đặc điểm kết cấu và kiến trúc vào những buổi biểu diễn đêm.
4.3.7. Các sân bãi thể thao và khán đài sân vận động
Đặc biệt chú ý đến chiếu sáng các sân bãi chính và quan trọng nơi có thể diễn ra các cuộc thi đấu quốc tế sao cho có thể phục vụ cho việc truyền hình trực tiếp hiệu quả.
4.3.8. Các tượng đài và tháp truyền hình
Loại này thường có yêu cầu chiếu sáng đặc biệt phục vụ ý tưởng kiến trúc, vì chúng I hường là hình ảnh biểu tượng của một vùng đất, của một quốc gia.
4.3.9. Các hồ nước vườn hoa công viên thành phô’
Nơi đâỵ thường là nơi thu hút quần chúng đông đảo đến nghỉ ngơi thư giãn hoặc tham gia các lễ hội truyền thống nên cần có những hình thức chiếu sáng hấp dẫn hoành tráng hoặc huyền ảo. Hình thức chiếu sáng bằng nguồn laze, chiếu sáng màn nước với biến ảo màu sắc và âm nhạc rất hay được tận dụng.
4.3.10. Các công trình ngầm đô thị
Bao gồm các nhà ga Metro, các cửa hàng thương mại dịch vụ ngầm, các đường tunel… cần có hệ thống chiếu sáng thích hợp.
4.3.11. Các không gian mở phục vụ giao thông (bến xe, đường các loại, các không gian đi bộ)
Các không gian này chiếu sáng chủ yếu phục vụ yêu cầu công lăng và kỹ thuật cần phải đảm bảo sự hoạt động liên tục suốt đêm.
4.3.12. Các không gian kiến trúc đặc biệt (như các hang động thiên nhiên, các di tích lịch sử chiến tranh, di tích nhà tù thực dân…), ở các không gian này có thể dùng ánh sáng màu để tạo cho không gian ánh sáng thêm huyền ảo và hấp dẫn, tuy nhiên không nên dùng ánh sáng động làm mất tính chất tự nhiên hoang dã của cảnh quan.
Việc chiếu sáng ở đây còn đòi hỏi một giải pháp có tư duy kỹ lưỡng và sâu sắc phục vụ những ý tưởng kiến trúc và hiệu quả về khai thác du lịch.