Nghệ thuật chiếu sáng

Chiếu sáng nội thất các công trình công cộng phần 2

 chiếu sáng cho bệnh viện
Chiếu sáng tự nhiên cho bệnh viện đồng thời thỏa mãn 2 yêu cầu:
– Thỏa mãn điều kiện an dưỡng cho bệnh nhân.
– Đảm bảo điều kiện của y bác sĩ và nhân viên phục vụ
Đối với phòng chiếu sáng chất lượng cao: phòng phẫu thuật, v.v… ánh sáng phải đủ cường độ, phân bố đều và ổn định, không che bóng, không gây lóa mắt. Thường đặt ở cửa ở hướng Đông – Bắc, Bắc, Tây – Bắc.
– Phòng bệnh nhân, yêu cầu ánh sáng dịu, đồng thời đảm bảo số giờ chiếu nắng vào phòng theo yêu cầu vệ sinh như tiêu chuẩn quy định.
Thời gian chiếu nắng phụ thuộc hướng cửa lấy ánh sáng, thường đặt cửa ở hướng Đông – Nam, hoặc hướng Nam.
Ở một số nước Châu Âu, số giờ chiếu nắng cho các phòng bệnh nhân, kiến nghị mùa hè không ít hơn 8 giờ, mùa xuân, mùa thu không ít hơn 3 giờ.
 Chiếu sáng cho trường trung tiểu học, nhà trẻ, mẫu giáo
Những loại công trình này, chiếu sáng và chống nắng yêu cầu rất cao. Ánh sáng không đủ, gây ra bệnh mắt trầm trọng, chiếu nắng không đủ là nguyên nhân gây ra các bệnh cúm cho học sinh.
Thiết kế chiếu sáng tự nhiên cho các lóp trung tiểu học, trước tiên nên xem xét những giải pháp hình thành hoàn cảnh ánh sáng có đủ điều kiện tạo nên độ nhìn tốt nhất cho học sinh: tập trung, thoải mái, hao phí thị lực ít nhất khi nhìn lên bảng, lên bàn học. Chiếu sáng tự nhiên trong lóp học thậm chí cả ở những giảng đường nhỏ cần phải tạo nên sự phân bố ánh sáng một cách đều đặn đến vị trí học sinh với điều kiện nguồn ánh sáng chính phải đi từ phía trái sang phía phải, phía trên xuống phía dưới để khi ghi chép học sinh không bị sấp bóng tay viết lên trang vở. Loại cửa sổ lấy ánh sáng thích hợp cho các lớp học giảng đường là các băng cửa (không dùng các tường trung gian giữa các lỗ cửa) đê ánh sáng sáng đều từ đầu lóp đến cuối lóp.
Với các lớp học sâu trên 6 m thì có thể có những băng cửa bổ sung ánh sáng ở phía phải của học sinh. Tuyệt đối không được mở cửa sổ, cửa đi của lớp ở mặt tường phía sau, đối diện với bảng đen nhằm để tránh lóa bảng.
Các cửa sổ lấy ánh sáng lớp học cũng vì thế nên hướng về hướng Bắc, cửa bổ sung về hướng Nam. Nếu buộc phải quay về hướng khác bất lợi thì phải có các thiết bị che nắng.
Tuyệt đối không được để ánh nắng rọi trực tiếp vào chỗ ngồi học sinh. Vì bầu trời thay đổi bất thường nên các lớp học ngoài chiếu sáng tự nhiên còn cần phải kết hợp với chiếu sáng nhân tạo (với điều kiện tạo nên ánh sáng trắng điều hòa khắp lớp học như chiếu sáng tự nhiên dùng đèn huỳnh quang là tốt nhất). Chiếu sáng nhân tạo cho bảng đen phải hết sức tránh gây hiện tượng lóa bảng. Muốn vậy nguồn sáng này nên bố trí ngay phía trên bảng sát với bảng.
Trong lóp học chất lượng ánh sáng là chỉ tiêu hoàn cảnh ánh sáng tốt nhất về phương diện thị lực, trên mức độ rất lớn quyết định bởi giá trị độ rọi trên mặt bảng đen, trên mặt bàn học.
Thông thường, chất lượng chiếu sáng của lớp học đánh giá bằng tỷ số độ chói giữa bề mặt giới hạn của phòng với độ chói trên mặt bảng đen, trên mặt tập ghi trên bàn học. Vì vậy sơn đen mặt bảng và bàn học là sai lầm.
Những nghiên cứu của các nước Anh, Mỹ đều cho thấy độ chói trên tường, trần, trên bàn học có ảnh hưởng rất lớn đối với chất lượng ánh sáng trong lớp học.
Bằng kết quả thực nghiệm, tỷ lệ độ chói của các bề mặt trong tầm nhìn của học sinh tốt nhất như sau:
– Mục tiêu quan sát với các bề mặt lân cận: 3/1
– Mục tiêu quan sát với mặt tường trước mặt: 1,1/1
– Mục tiêu quan sát với mặt tường 2 bên: 1,4/1
Nếu sử dụng cửa sổ băng dài, tường, trần mầu nhạt (plb > 0,7), mặt cửa bằng kính định hướng ánh sáng, tạo nên trường ánh sáng đồng đều trong phòng, thì có thể đạt được những tỷ lệ độ chói trên đây.
Xét các điều kiện cụ thể về mặt thi công và quản lý sau này, kiến nghị tỷ lệ độ chói giữa các bề mặt trong tầm nhìn của học sinh như sau:
– Giữa mặt giấy của vở học với mễ t bàn: 3/1
– Giữa mặt giấy của vở học với mặt tường, trần: 10/1
– Mặt cửa và mặt tường giữa cửa: 20/1