Nghệ thuật chiếu sáng

Các chức năng chiếu sáng đô thị ban đêm phần 2

5. Chức năng tạo bầu không khí thân thiện
        Điều này rất quan trọng đối với các nội thất. Rõ ràng từng không gian hoạt động trong ngôi nhà như góc bếp, góc đọc sách, góc tiếp khách, góc xum họp thành viên gia đình… đều có những yêu cầu không giống nhau của bầu không khí quanh đó, nên cần được thiết kế với những thủ pháp, giải pháp khác nhau. Trong nhà công cộng cũng vậy, khi chọn giải pháp thiết kế chiếu sáng nội thất của một nhà hát cần phải gợi cho khán giả những tâm trạng và ấn tượng khác nhau khi thâm nhập vào từng loại không gian của nó, ứng với những tình huống thân quen lạ lẫm, sự lo lắng kinh hoàng, sự mừng vui, sự dịu dàng hay thô bạo.

      Thiết kế chiếu sáng ngoại thất đô thị ban đêm càng phải tôn trọng nguyên tắc chức năng này. Người thiết kế có thể khai thác các yếu tố như hiệu quả đổ bóng của khối kiến trúc, của cây xanh, của nhiệt độ mầu sắc (mầu nóng, lạnh), các sắc thái và tương phản của độ sáng để tạo nên các hiệu quả ấy. Tuy nhiên khả năng này đòi hỏi bản lĩnh can thiệp của các kiến trúc sư có kinh nghiệm kết hợp đồng thời với các chuyên gia chiếu sáng lành nghề.
6. Chức năng nâng cao giá trị xúc cảm thẩm mỹ
        Chức năng này đảm bảo làm cho một không gian cảnh quan tự nhiên, cảnh quan đô thị hay cảnh quan kiến trúc công trình đẹp hơn, hấp dẫn hơn, phục vụ tích cực hơn khối quần chúng vào các dịp lễ hội lớn, ít ra cũng tạo nên sự thích mắt, bắt mắt hay sự tò mò khám phá vào những thời điểm hoàng hôn, đêm xuống.

        Đêm tối và ánh sáng nhân tạo quá thực có khả năng tạo ra những giá trị mới, các cảm xúc nghệ thuật kiến trúc cho một nơi chốn, một cảnh trí vốn đã quen thuộc nhàm chán vào ban ngày; vì ban đêm bằng biện pháp chiếu sáng người ta có thể xóa bỏ những chi tiết bất lợi, rườm rà làm xấu phong cảnh hoặc công trình tổng thể, tạo ra một diện mạo mới gây ấn tượng lạ, làm bật lên những cái đẹp tích cực, sự trong sáng đơn giản của khối hình này hay không gian, tính cao sang, tính huyền ảo, sự sống động, chất hoành tráng hay thơ mộng. Điều này rất quan trọng trong khai thác du lịch vì trong tương lai công nghệ du lịch không chủ yếu hoạt động vào ban ngày mà vào ban đêm, hơn nữa các công trình hấp dẫn du lịch hiện nay vào ban ngày thường bị các kiến trúc kỹ thuật xung quanh phá hỏng (hệ thống các đường dây điện rườm rà, các kiến trúc xây chen vô lối, tùy tiện…).
7. Chức nâng thu hút thị giác, truyền thông quảng cáo
         Hiện nay chiếu sáng ban đêm đô thị được coi là một thủ pháp quan trọng phục vụ mục đích thương mại quảng cáo để thu hút người dân, vào những giờ rảnh rỗi, tập trung đến các trung tâm thương mại dịch vụ, vui chơi giải trí. Xưa kia thường chỉ gặp giải pháp chiếu sáng tĩnh bằng đèn neon (huỳnh quang) để chiếu sáng các tủ kính của cửa hàng, các lối vào rạp chiếu bóng, nhà hát… thì ngày nay, tại các trung tâm này, phổ biến áp dụng các kiểu chiếu sáng động với mầu sắc hấp dẫn, những bảng hiệu quảng cáo ấn tượng, gây một bầu không khí hiện đại văn minh.
8. Chức nâng trình diễn
        Chiếu sáng ban đêm đô thị còn nhằm phục vụ các loại trình diễn quần chúng như các lễ hội, festival hiện đại và truyền thống, các buổi biểu diễn ca nhạc hay trình diễn âm thanh nước, các sân khấu ngoài trời… Khi ấy cần phải có một chế độ chiếu sáng sống động, biến ảo, sử dụng các kỹ thuật công nghệ hiện đại phục vụ được đám đông và thường có thiết bị điều chỉnh tự động hoặc hệ thống hoạt động theo chương trình định sẵn, kết hợp với ánh sáng laze để tạo nên bầu không khí trình diễn lễ hội hoành tráng hoặc thần tiên cần thiết.